Desire Knows No Bounds




Tuesday, December 30, 2008

حالا وسط اين سر به جيب مراقبت فرو کرده‌گی، يک کل‌کل لايت‌ای هم بکنيم مهندس، ها؟
(پيشاپيش از دوستان بی‌نامِ جاکامنتی دعوت می‌شود دماغ‌شان را بگيرند، بو خواهد داد اين نوشته!)

اين‌جا، يعنی سر کلاس ما، دو نوع داستان داريم. يکی‌ش داستان به مثابه داستان، ترجيحن داستان کوتاه، اما به هر حال داستان به معنای مفهوم رايجِ آن در ادبيات. آن يکی داستان، در واقع طرح فيلم‌نامه است. قصه‌ای که لابد بعد از کرکسيون‌ها و بازنويسی‌ها، قابليت تبديل شدن به سينما را دارد.

طبيعتن هم ساختار ادبيات با فيلم‌نامه متفاوت است. اين‌جاست که استاد می‌گويد برای فيلم‌نامه، بايد از همان اول، تهِ قصه را بدانی. بايد روی قصه‌ات و روی پرسوناژهات، اِشراف کامل داشته باشی. همه چيز را که چيدی کنار هم، برای خودت شفاف‌سازی‌شان که کردی، حالا می‌توانی سکانس يکم‌ات را از هر جای قصه که خواستی شروع کنی.

حکايت ادبيات اما حکايت ديگری‌ست. در ادبيات، در رمان، يک شروع عالی و کوبنده داشته باش. بعد داستان را بسپار دست آدم‌های قصه و اتفاق‌هاشان تا تو را با خود ببرند جلو.

حالا اين ايرما و ورنوش و سيد و ساير رفقای شما هم، گمانم جنس‌شان ادبيات‌تر باشد. از همان‌ها که حالا چند نفری هستند دور هم، بسته به اين‌که کِی و کجا، کی باشد مقابل‌شان، ماجراشان رقم می‌خورد، پيش می‌آيد، پيش می‌رود، می‌رود کلن. بسته به اين که کدام مرد پيداش شود که ذهن ايرماتان را به کل بشورد از تمام مردهای قبلی‌ش، از تن‌هاشان، از دست‌هاشان. يا چه می‌دانم، همين سيد با آن طبع زودرنج و يک‌وقت‌هايی هم خوددارش، کِی و به کدام بهانه برود گم و گور شود در مسافرخانه‌ای غار تنهايی‌ای جايی، اين‌ها همه می‌شود هر وقت شد و اقتضاش بود اتفاق بيفتند و آب هم از آب تکان نخورد. خودت پای متن و حاشيه را کشيدی وسط، تا وسط است می‌خواهم بگويم اصلن اين‌ها يک‌جورهايی پرانتزند. پرانتزهای وسط متن. هر جای متن که شد، هر جا که راه داد، می‌شود پرانتزی باز کرد و راهی شد باهاش. اين‌جوری می‌شود حرف تو، که يعنی اوهوم، لازم نيست بشينی ببينی برای‌شان شناسنامه ببافی و سر و ته و چه و چه. کافی‌ست يکی دو تا پرسوناژ هيچان‌انگيز داشته باشی، موضوعی که بگنجد، که برداری گردوت را قِل بدهی و بشينی عقب، تماشا کنی که چه پيش می‌آيد و چه خوش می‌آيد و الخ.

قصه‌ات اما طرح فيلم‌نامه که باشد، خوب وضع فرق می‌کند. قصه می‌شود قصه‌ی بضاعت کلن. محدوديت زمان داری و لوکيشن و چه و چه. وقتِ وقت‌کشی نداری، وقتِ وقت‌تلف‌کردن هم. مجبوری حرف‌هات را در همان برنامه‌ی زمان‌بندی‌شده‌ای که می‌ذارند جلوت بگنجانی، همان چارچوبِ بيست و پنج خطی استاد. نه که بد باشد، نه؛ اما محدوديت‌ها و سختی‌های خودش را هم دارد بالطبع. لذت‌ها و هيجان‌ها و خوشی‌های خودش را هم. برای همين است که آدم بايد از همان اول تکليف‌اش را با قصه‌اش معلوم کند. که می‌خواهد داستان بنويسد يا فيلم‌نامه. بس‌که هر کدام خوبی‌بدی‌های خودشان را دارند غُرهای خودشان را دارند خوشی‌نکبت‌های خودشان را. اين‌ها را من نمی‌گويم‌ها، استادمان می‌گويد طبيعتن. برای همين است که هربار و اول هر طرحی، می‌پرسد داستان يا فيلم‌نامه؟

خوب اين‌جوری‌هاست که شما در حال و هوای داستان‌نويسی هستيد آقاجان، ما به اقتضای کلاس در جو فيلم‌نامه‌نويسی. فوق‌اش دست‌مان تا اين‌جا باز است که هی وسط بازنويسی‌های مکرر، برداريم چيدمان سکانس‌ها را رفتار مقطعی پرسوناژها را، داخلی/خارجیِ لوکيشن‌هامان را عوض کنيم، آن‌هم تازه فوق‌اش!


Comments:
سلام
از خدا پنهان نيست از شما هم نباشد، ميل باكسمو روزي هزار بار چك ميكنم، امروز هزار و يكبار چك كردم ولي چيزي نداشتم، البته نميدونم به كدوم آدرسم ميل زدي، اگر به جي‌ميل زدي، فعلاً مشكل داره، اينو امتحان كنيدmail to: daryooshrabiei@yahoo.com
 
جي‌ميلمم باز شد/ چيزي ندارم از شما
 
ما نیز جی‌میل‌تان را مرحمت نمودیم! امید پاسخ داریم
 
Post a Comment

Archive:
February 2002  March 2002  April 2002  May 2002  June 2002  July 2002  August 2002  September 2002  October 2002  November 2002  December 2002  January 2003  February 2003  March 2003  April 2003  May 2003  June 2003  July 2003  August 2003  September 2003  October 2003  November 2003  December 2003  January 2004  February 2004  March 2004  April 2004  May 2004  June 2004  July 2004  August 2004  September 2004  October 2004  November 2004  December 2004  January 2005  February 2005  March 2005  April 2005  May 2005  June 2005  July 2005  August 2005  September 2005  October 2005  November 2005  December 2005  January 2006  February 2006  March 2006  April 2006  May 2006  June 2006  July 2006  August 2006  September 2006  October 2006  November 2006  December 2006  January 2007  February 2007  March 2007  April 2007  May 2007  June 2007  July 2007  August 2007  September 2007  October 2007  November 2007  December 2007  January 2008  February 2008  March 2008  April 2008  May 2008  June 2008  July 2008  August 2008  September 2008  October 2008  November 2008  December 2008  January 2009  February 2009  March 2009  April 2009  May 2009  June 2009  July 2009  August 2009  September 2009  October 2009  November 2009  December 2009  January 2010  February 2010  March 2010  April 2010  May 2010  June 2010  July 2010  August 2010  September 2010  October 2010  November 2010  December 2010  January 2011  February 2011  March 2011  April 2011  May 2011  June 2011  July 2011  August 2011  September 2011  October 2011  November 2011  December 2011  January 2012  February 2012  March 2012  April 2012  May 2012  June 2012  July 2012  August 2012  September 2012  October 2012  November 2012  December 2012  January 2013  February 2013  March 2013  April 2013  May 2013  June 2013  July 2013  August 2013  September 2013  October 2013  November 2013  December 2013  January 2014  February 2014  March 2014  April 2014  May 2014  June 2014  July 2014  August 2014  September 2014  October 2014  November 2014  December 2014  January 2015  February 2015  March 2015  April 2015  May 2015  June 2015  July 2015  August 2015  September 2015  October 2015  November 2015  December 2015  January 2016  February 2016  March 2016  April 2016  May 2016  June 2016  July 2016  August 2016  September 2016  October 2016  November 2016  December 2016  January 2017  February 2017  March 2017  April 2017  May 2017  June 2017  July 2017  August 2017